กลุ่มเยาวชนโรงเรียนบัวเชดวิทยา จังหวัดสุรินทร์

คิดเป็น ทำเป็น แก้ปัญหาสิ่งแวดล้อม

โรงเรียนบัวเชดวิทยานำหลักการสอนแบบสะเต็มศึกษา (STEM) ที่เป็นรายวิชาวิทยาศาสตร์ มาปรับใช้กับการแก้ปัญหาสิ่งแวดล้อมในโรงเรียน และใช้หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง มาบูรณาการเรียนการสอน เน้นให้เด็ก “คิดเป็น ทำเป็น แก้ปัญหาเป็น” นำไปสู่กิจกรรมการอนุรักษ์ในโรงเรียน ได้แก่ การจัดการขยะ การดูแลความสมบูรณ์ของดินด้วยการทำปุ๋ยหมักใบไม้และอินทรีย์ร่วมกับปราชญ์ชาวบ้าน การจัดการน้ำทิ้งอย่างยั่งยืนด้วยการทำที่ตักตะกอนไขมัน การอนุรักษ์พันธุกรรมพืช และการอนุรักษ์พลังงาน

การริเริ่มโครงงานที่ท้าทายใหม่ๆ ที่กลุ่มเยาวชนพัฒนาขึ้นมาเป็นโครงงานที่สะท้อนถึงคุณค่าของการส่งเสริมการใช้ทรัพยากรธรรมชาติ และการจัดการสิ่งแวดล้อมที่สอดคล้องกับบริบทของภูมิสังคมในท้องถิ่นได้เป็นอย่างดี โรงเรียนเป็นฐานนำเรื่องสิ่งแวดล้อมบูรณาการในการศึกษา พัฒนากระบวนการเรียนรู้จากปัญหาในท้องถิ่น และปรับใช้เป็นโจทย์ในการทำกิจกรรม

โรงเรียนบัวเชดวิทยาได้รับอนุมัติให้จัดตั้งจากกรมสามัญศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ เมื่อวันที่ 9 มกราคม พ.ศ. 2523 ตั้งอยู่ที่บ้านหมื่นสังข์ ตำบลบัวเชด  อำเภอบัวเชด  จังหวัดสุรินทร์ เปิดทำการสอนเมื่อวันที่ 20 พฤษภาคม พ.ศ. 2523 ตั้งแต่ระดับ มัธยมศึกษาชั้นปีที่ 1 ถึง ระดับมัธยมศึกษาชั้นปีที่ 6   

การก่อเกิดกลุ่ม

จุดเริ่มต้นจาก โรงเรียนได้เปิดโครงการห้องเรียนพิเศษวิทยาศาสตร์ ตามแนวทางสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) และมูลนิธิส่งเสริมโอลิมปิกวิชาการและพัฒนามาตรฐานวิทยาศาสตร์ศึกษา (สอวน.) ระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น โดยโรงเรียนได้ทำ MOU ร่วมกับมูลนิธิส่งเสริมโอลิมปิกวิชาการและพัฒนามาตรฐานวิทยาศาสตร์ศึกษา นักเรียนกลุ่มนี้มีความสามารถพิเศษในการคิดและแก้ปัญหา ประกอบกับหลักสูตรห้องเรียนพิเศษตามแนวสะเต็มศึกษาคือการจัดการศึกษาในวิชาวิทยาศาสตร์ที่บูรณาการวิทยาศาสตร์ (Science) เทคโนโลยี (Technology) วิศวกรรม (Engineering) และคณิตศาสตร์ (Math) เน้นการนำความรู้ไปใช้แก้ปัญหาในชีวิตจริง รวมทั้งพัฒนากระบวนการหรือผลผลิตใหม่ ที่เป็นประโยชน์ต่อการดำเนินชีวิต และการทำงาน

การแก้ปัญหาใกล้ตัว

ภายใต้โครงการนี้ นักเรียนทุกคนจึงมีโครงงานนำเสนอท้ายปีการศึกษา ซึ่งทำให้เด็กและเยาวชนกลุ่มนี้ได้เกิดแนวคิดในการแก้ปัญหาสิ่งแวดล้อมใกล้ตัว และปัญหาสิ่งแวดล้อมในโรงเรียนในท้องถิ่นของตนเอง ที่มีหลายประเด็น ประกอบด้วย ขยะ น้ำ ป่าไม้ และการอนุรักษ์พันธุกรรมพืช พลังงาน และการจัดการบ้านหรือสวนอัจฉริยะ (Smart House/Farming) นอกจากประเมินปัญหาภายในโรงเรียนแล้ว ยังพิจารณาให้สอดคล้องกับความสนใจ ความรู้และระดับการเรียนรู้ของนักเรียนแต่ละช่วงวัยด้วย รวมถึงกระบวนการพัฒนาที่เริ่มจากความรู้ความเข้าใจพื้นฐาน มาสู่การใช้เทคโนโลยีในการดำเนินงาน เช่น การเรียนรู้และการคัดแยกขยะ นำเศษใบไม้ที่มีอยู่เป็นจำนวนมากในโรงเรียนไปทำปุ๋ยหมัก นำมาสู่การพัฒนาใช้ระบบน้ำหยดในการหมักเศษต้นไม้ใบไม้ หรือการเขียนโปรแกรมเพื่อควบคุมสั่งการให้น้ำในแปลงเพาะปลูก

จากรุ่นสู่รุ่น

จุดเริ่มแรกเป็นกลุ่มเยาวชน STEM ระดับ ม.ต้น ที่มีสมาชิก 90 คน หลังจากนั้นมีกลุ่มเยาวชนระดับ ม.ปลาย มาเป็นสมาชิกเพิ่มขึ้น จึงเปลี่ยนชื่อกลุ่มใหม่เป็น กลุ่มเยาวชน STEM & SMTE มีกิจกรรมเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมอย่างต่อเนื่องและยั่งยืน เป็นที่ประจักษ์ทั้งระดับจังหวัด ระดับชาติ และนานาชาติ ทุกๆปีทางโรงเรียนจัดงานเปิดบ้าน (Open House)  เพื่อให้นักเรียนได้จัดแสดงและนำเสนอโครงงานในการแก้ไขปัญหา หรือการพัฒนาต่าง ๆ มีกลุ่มเป้าหมายเป็นนักเรียนโรงเรียนในพื้นที่ ผู้ปกครอง และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อถ่ายทอดความรู้ ความก้าวหน้า นำไปประยุกต์ใช้และขยายผลต่อ เช่น ผู้ปกครองส่วนใหญ่เป็นเกษตรกรได้นำเอาระบบการควบคุมการเปิด-ปิดน้ำไปใช้ในแปลงเกษตรจริง ๆ รวมถึงสะท้อนปัญหา ความต้องการ ความสนใจ ความรู้วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสิ่งแวดล้อม ซึ่งนักเรียนสามารถนำไปพัฒนาเป็นโครงงานต่อไป ทำให้โครงงานได้เป็นส่วนหนึ่งที่ไม่เพียงช่วยแก้ปัญหาและตอบสนองความต้องการในโรงเรียน อีกทั้งยังสามารถเชื่อมโยงการแก้ไขปัญหา พัฒนา เพิ่มประสิทธิภาพ และสร้างประโยชน์แก่ชุมชนและสิ่งแวดล้อมด้วย  

กลุ่มเยาวชนโรงเรียนบัวเชดวิทยา
โรงเรียนบัวเชดวิทยา 457 หมู่ที่ 4 ตำบลบัวเชด อำเภอบัวเชด จังหวัดสุรินทร์ 32230

ประสานงาน : นายศิริชัย  ปิ่นนาค (ครูวิทยฐานะ ครูชำนาญการ) โทร. 0856932010

สมาชิกกลุ่ม : ปัจจุบันจำนวนนักเรียน 1,888  คน ผู้บริหาร จำนวน 3 คน จำนวนครูและบุคลกรทางการศึกษา 118  คน

พื้นที่ดำเนินงาน : 1. ห้อง STEM Education  โรงเรียนบัวเชดวิทยา 2. พื้นที่ในโรงเรียนบัวเชดวิทยา 3. พุทธอุทยานวัดเขาศาลาอตุลฐานะจาโร 4. หน่วยจัดการต้นน้ำห้วยเสียดจะเอิง 5. พื้นที่ในอำเภอบัวเชด 6. เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยทับทัน-ห้วยสำราญ

ระยะเวลาในการทำงานอนุรักษ์ : ปี พ.ศ. 2557 - ปัจจุบัน (รวม 9 ปี)

การบริหารจัดการ/กิจกรรม

• การจัดการขยะในโรงเรียน
• การทำปุ๋ยหมักใบไม้และดินอินทรีย์
• การจัดการน้ำทิ้งอย่างยั่งยืน
• การอนุรักษ์พันธุกรรมพืช
• การอนุรักษ์พลังงาน Smart Home/Smart Farming

ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงาน

• จากการทำกิจกรรมเกี่ยวกับการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของกลุ่มเยาวชน STEM & SMTE เริ่มตั้งแต่การก่อตั้งกลุ่มเยาวชนจนถึงปัจจุบัน
• กลุ่มเยาวชนได้ทำกิจกรรมเกี่ยวกับการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม มีความรู้ความสามารถในการถ่ายทอดความรู้และประสบการณ์ทำให้เกิดเครือข่ายแกนนำในโรงเรียน

การสนับสนุนจากองค์กรหรือหน่วยงาน

• เกษตรอำเภอบัวเชด สนับสนุนเมล็ดพันธุ์พืชในการเพาะปลูกในแปลงเกษตร
• เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยทับทัน-ห้วยสำราญ ให้การสนับสนุนสำรวจพันธุ์ไม้
• หน่วยจัดการต้นน้ำห้วยเสียดจะเอิง สนับสนุนการเรียนรู้นิเวศภายในป่า
• พุทธอุทยาน วัดเขาศาลาอตุลฐานะจาโร สนับสนุนการใช้พื้นที่ในการดำเนินกิจกรรม