833

กลุ่มอนุรักษ์ทรัพยากรป่าไม้และป่าชุมชนบ้านยางโทน จ.กาญจนบุรี

ต้นยางใหญ่เก่าแก่ขนาดสามคนโอบยังคงเหลืออยู่หนึ่งต้น   แต่ยังมีแสงสว่างปลายอุโมงค์เกิดขึ้นกับบ้าน   ยางโทน จ.กาญจบุรี   ที่มีต้นยางใหม่ปลูกขึ้นเพื่อทดแทนการถูกลักลอบตัดไม้อันเป็นตำนานของหมู่บ้าน  นั่นจึงเป็นที่มาของชื่อบ้านยางโทน และเป็นเครื่องเตือนใจให้ชาวบ้านตระหนักถึงภารกิจสำคัญในการปกป้องทรัพยากรธรรมชาติ

ด้วยปัญหาระรอกแล้วระรอกเล่า  กลุ่มอนุรักษ์ทรัพยากรป่าไม้และป่าชุมชนบ้านยางโทน จึงเป็นการรวมพลังชุมชนที่เกิดขึ้นจากสถานการณ์ที่บีบคั้นจากที่พื้นที่หมู่บ้านถูกบุกรุกตัดไม้   การรวมตัวแบบหลวมๆ เน้นการลาดตระเวนเพื่อป้องกันจึงเกิดขึ้น  และพัฒนาไปสู่การทำงานจริงจังเชิงรุก เมื่อต้องต่อสู้กับการเข้ามาของสัมปทานเหมืองแร่ที่มีการระเบิดภูเขา ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมในวงกว้าง

พลังการต่อสู้ที่สัมฤทธิ์ผล นำมาสู่ความสำเร็จในการผลักดันกระแสการปลูกยางพาราที่รุกเข้ามารวดเร็ว นำประสบการณ์มาพัฒนาข้อตกลงในการใช้ประโยชน์จากป่าอย่างสมดุล มีการประกาศวันหยุดเก็บหน่อไม้เพื่อให้ไผ่แตกกอ ใช้ความรู้เรื่องการ “ชิงเผา” ที่สอดคล้องกับภูมิประเทศป่าผลัดใบ เป็นการเผาเศษวัชพืชที่เป็นเชื้อเพลิงในปลายหน้าฝนหรือต้นแล้ง ลดการสะสมเชื้อเพลิงในหน้าแล้งจัดซึ่งเสี่ยงต่อการติดไฟ การชิงเผาที่ถูกต้องช่วยลดอัตราการเกิดไฟป่า กระตุ้นให้ไม้ชั้นล่างแตกใบ ไผ่เกิดหน่อไม้ เห็ดโคนผุด เหล่านี้เป็นความรู้เรื่องการบริหารจัดการป่าที่สะสมจากประสบการณ์ กลายเป็นทักษะที่ทำให้ชุมชนมีแหล่งอาหารที่มั่นคง มีรายได้จากผลผลิตจากป่าไม่น้อยกว่าปีละ 3 ล้านบาท

ประสบการณ์การทำงานตลอด 17 ปี ทำให้กลุ่มอนุรักษ์ทรัพยากรป่าไม้และป่าชุมชนบ้านยางโทน เป็นแกนนำหนึ่งในเครือข่ายป่าจังหวัดกาญจนบุรี เครือข่ายป่าขนาดใหญ่ที่มีสมาชิก 65 ป่า มาร่วมผนึกกำลังเพื่อดูแลผืนป่าในจังหวัดกาญจนบุรีที่มีมากกว่า 12,000 ไร่ (สำนักจัดการป่าชุมชน กรมป่าไม้, 2552)
 


833