214

ป่าชุมชนตำบลหนองข่า (ป่าชุมชนดงใหญ่) จังหวัด อำนาจเจริญ

ป่าชุมชนตำบลหนองข่า (ป่าชุมชนดงใหญ่) จังหวัด อำนาจเจริญ

จากงานฟื้นป่าระดับหมู่บ้าน สู่วิถี “ธรรมเกษตร” ระดับจังหวัด

   ป่าดงใหญ่เคยเป็นฐานที่มั่นแห่งหนึ่งของ พคท. เมื่อเหล่า “สหาย” ในตำบลหนองข่า ออกจากป่ามาร่วมพัฒนาชาติไทย พบว่าป่าถูกบุกรุกด้วยพืชเศรษฐกิจ ปฏิบัติการฟื้นป่าจึงเริ่มต้นขึ้นในรูปของ “สภาผู้นำชุมชน” จัดทำแผนที่ชีวิตเพื่อใช้ป่าแก้ปัญหาความยากจน  ส่งเสริมการทำเกษตรผสมผสานและเกษตรอินทรีย์เพื่อต้านพืชเชิงเดี่ยว เพื่อลดภัยคุกคามป่าทั้งการบุกรุกและการเผา ร่วมกับสถาบันการศึกษาทำวิจัยชุมชนเรื่องสมุนไพร ทำให้เกิดการทำงานอย่างมีส่วนร่วมของคน 3 วัย ทั้งกลุ่มผู้รู้/ปราชญ์ชาวบ้าน แกนนำดูแลป่า และกลุ่มเยาวชน เกิดการรื้อฟื้นความรู้จากสมุนไพรใบลาน การนำสมุนไพรมาใช้ประโยชน์ ขยายเครือข่ายป่าจาก 12 ป่าในระดับตำบล ไปเป็น 113 ป่าในระดับจังหวัด รวมกันเป็น “ชมรมฮักแพงป่าอำนาจเจริญ” และนำพลังการรวมตัวนี้ไปขับเคลื่อนร่วมกับจังหวัดอำนาจเจริญ เรื่องจังหวัดจัดการตนเองตามแนวทาง “จังหวัดธรรมเกษตร” ชมรมฯ กำหนดบทบาทเป็นผู้ขับเคลื่อนด้านการจัดการป่าชุมชน ทรัพยากรธรรมชาติ เกษตรอินทรีย์ และงานสมุนไพร ทั้งหมดนี้เกิดจากการเคลื่อนงานเชิงยุทธศาสตร์ “จะรักษาป่าของเรา ต้องไปสร้างป่ารอบข้างให้กับคนอื่นก่อน” จากการทำงานระดับหมู่บ้าน นำไปสู่การสร้างวาระ “จัดการตนเอง” ในระดับจังหวัด...


214