การหาความแตกต่างของทำงานอนุรักษ์ระหว่างชุมชนเดี่ยว กับ การทำงานแบบเครือข่าย

การจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมสามารถดำเนินการในหลายรูปแบบ ขึ้นอยู่กับศักยภาพ สภาพปัญหา และทุนด้านต่างๆ ของชุมชน คณะกรรมการภาค “รางวัลลูกโลกสีเขียว” ภาคเหนือ เห็นถึงความจำเป็นของการสร้างความเข้มแข็งแก่ชุมชนและการสนับสนุนรูปแบบการจัดการทรัพยากรธรรมชาติที่เหมาะสม โดยเฉพาะสามารถตั้งรับและปรับตัวกับสถานการณ์การเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศ แนวนโยบายและบังคับใช้กฎหมายที่เกี่ยวข้อง รวมถึงความท้าทายด้านเศรษฐกิจ การเมืองวัฒนธรรมและสังคมใหม่ ๆ จึงเห็นควรจัดการศึกษาเรื่องรูปแบบการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมโดยชุมชน โดยทำการเปรียบเทียบจุดอ่อนจุดแข็ง โอกาส และผลกระทบการดำเนินการโดยชุมชนกับเครือข่าย  

กลุ่มเป้าหมาย ล้วนเป็นชุมชนที่ได้รับรางวัลลูกโลกสีเขียว ได้แก่ 

1. ชุมชนบ้านห้วยหินลาดใน หมู่ 7 ตำบลบ้านโป่ง อำเภอเวียงป่าเป้า จังหวัดเชียงราย ผลงานลูกโลกสีเขียว ปี พ.ศ. 2542 และรางวัลสิปนนท์  เกตุฑัต 5 ปี แห่งความยั่งยืน ปี พ.ศ. 2548
2. ชุมชนบ้านกลาง หมู่ 5 ตำบลบ้านดง อำเภอแม่เมาะ จังหวัดลำปาง ผลงานลูกโลกสีเขียว ปี พ.ศ. 2550 และรางวัลสิปปนนท์  เกตุฑัต 5 ปี แห่งความยั่งยืน ปี พ.ศ. 2556
3. บ้านสามขา หมู่ 6 ตำบลหัวเสือ อำเภอแม่ทะ จังหวัดลำปาง ผลงานลูกโลกสีเขียว ปี พ.ศ. 2551 ผลงานรางวัลสิปปนนท์  เกตุฑัต 5 ปี แห่งความยั่งยืน ในปี พ.ศ. 2557
4. ชุมชนบ้านแม่กองคา หมู่ 10 ตำบลแม่ยวม อำเภอแม่สะเรียง จังหวัดแม่ฮ่องสอน ผลงานลูกโลกสีเขียว ปี พ.ศ. 2555
5. ชุมชนบ้านเหล่าเหนือ หมู่ 4 ตำบลบ้านกลาง อำเภอสอง จังหวัดแพร่ ผลงานลูกโลกสีเขียว ปี พ.ศ. 2556
6. เครือข่ายการจัดการทรัพยากร ตำบลแม่ทา อำเภอแม่ออน จังหวัดเชียงใหม่
7. เครือข่ายป่าชุมชนลุ่มน้ำห้วยปูลิง ตำบลห้วยปูลิง อำเภอเมือง จังหวัดแม่ฮ่องสอน ผลงานลูกโลกสีเขียว ปี พ.ศ. 2557

ในการเลือกตัวแทนเพื่อการศึกษา คณะกรรมการภาค “รางวัลลูกโลกสีเขียว” ภาคเหนือได้ให้เกณฑ์การพิจารณาเป็นกรอบการคัดเลือก คือ เป็นชุมชนที่มีผ่านการได้รับรางวัลลูกโลกสีเขียว โดยเฉพาะชุมชนที่ได้รับรางวัลสิปปนนท์  เกตุฑัต 5 ปี แห่งความยั่งยืน ซึ่งเป็นผลงานที่แสดงให้เห็นถึงผลงานที่มีประสิทธิภาพ หรือเป็นชุมชนที่มีผลงานเป็นที่ยอมรับทางสังคมและมีผลงานเป็นที่ประจักษ์ เช่น กรณีเครือข่ายตำบลแม่ทา อำเภอแม่ออน จังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งผู้นำชุมชนเคยได้รับรางวัลลูกโลกสีเขียวประเภทบุคคลมาแล้ว และให้มีความหลากหลายทางวัฒนธรรม  

การเก็บข้อมูล โดยกระบวนการ Focus Group และการสัมภาษณ์แบบเจาะลึก ทั้ง 7 ผลงานตั้งอยู่บนสมมติฐานความแตกต่างรูปแบบการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมโดยชุมชนและโดยเครือข่ายชุมชน ดังนี้

1. ความแตกต่างในรากฐานความคิดของการรวมกลุ่มชุมชน/เครือข่าย
2. ความแตกต่างในเชิงโครงสร้างของกลุ่มชุมชน/เครือข่าย
3. ความแตกต่างในเชิงพื้นที่/และความหลากหลายของทรัพยากร
4. ความแตกต่างในกระบวนการจัดการ
5. ความแตกต่างของปัจจัยในความสำเร็จ
6. ความแตกต่างในระดับผลกระทบจากผลการดำเนินงาน

กรอบข้อมูลเพื่อการศึกษา