184

ชุมชนบ้านแม่กองคา จังหวัด แม่ฮ่องสอน

ชุมชนบ้านแม่กองคา จังหวัด แม่ฮ่องสอน

ปกาเกอะญอแม่กองคา ต้นแบบระบบไร่หมุนเวียน

   บ้านแม่กองคา เป็นชุมชนปกาเกอะญอที่ตั้งรกรากมานานนับร้อยปี และยังรักษาครรลองชีวิตการพึ่งพาป่าตามความเชื่อของบรรพบุรุษ เคร่งครัดคำสอนในข้อห้าม-ข้อให้ในเรื่องการใช้ป่าใช้น้ำ สามารถสร้างสมดุลการใช้ประโยชน์ที่ดินซึ่งอยู่ในเขตอนุรักษ์บนฐานวัฒนธรรม ลดพื้นที่การทำไร่หมุนเวียนให้น้อยลงโดยกันพื้นที่ไร่เหล่าที่อายุเกินสิบปีขึ้นไปให้เป็นป่า เพื่อเป็นแหล่งอาศัยของสัตว์และเป็นแหล่งอาหาร ไร่หมุนเวียนเป็นการอนุรักษ์พันธุ์พืชพื้นบ้านที่เก็บสืบทอดกันมานานนับร้อยปี มีพืชอาหารท้องถิ่นหลายสิบชนิดที่ปลูกร่วมกับข้าว รวมทั้งดอกไม้เพื่อทำหน้าที่ล่อแมลง ในไร่หมุนเวียนจะเหลือแม่ไม้เพื่อรักษาความชื้นและเป็นแม่พันธุ์ ส่วนที่ตัดเหลือตอ รากไม้ยังคงทำหน้าที่ยึดดินป้องกันหน้าดินชะล้าง สะสมธาตุอาหาร และฟื้นตัวเมื่อหมดรอบทำกิน ชุมชนแบ่งพื้นที่การปลูกข้าวไร่ผสมกับพืชผักอาหารท้องถิ่นต่างๆ กับส่วนที่ปลูกพริกกะเหรี่ยง ซึ่งเป็นพืชที่ทำรายได้หลักให้แก่ชาวบ้านสามารถอยู่ได้อย่างพอเพียง กลางหุบเขาที่ไม่มีทั้งไฟฟ้าและสัญญาณโทรศัพท์...


184